logo.png
                 
pl
pl
 
Port Praski

Na początku XX w. zaczęto myśleć o budowie w Warszawie portu handlowego z odpowiednio ukształtowanymi nabrzeżami, magazynami, linią kolejową i innymi niezbędnymi urządzeniami, oraz możliwością dalszego rozwoju. Założenia te spełniał teren między Pragą a Saską Kępą, w pobliżu kolejowego dworca Terespolskiego (Wschodniego), linii tramwajowych i prawie w śródmieściu Pragi.

Założenia tego portu były imponujące, a miał być urządzony i wyposażony na koszt przedsiębiorstw zagranicznych, importujących polskie zboże. Prace projektowe rozpoczęto dopiero po I wojnie, ale za to błyskawicznie, jednocześnie z pracami przy kanale Obwodowym.

Prace ziemne uruchomiono 20 maja 1919r., jeszcze przed zatwierdzeniem projektu w 1923r. Port miał mieć 9 basenów, o średniej szerokości każdego 60m, łączna długość nadbrzeży portowych miała wynosić 7 936m, z czego 50 przeznaczono w basenie 6 na nabrzeże warsztatowe dla drobnych remontów taboru.

Szerokość pirsów portowych projektowano na 80m, jedynie pomosty między basenami 3 i 4 oraz 7 i 8 po 32m, na nich zaplanowano przeładunek towarów masowych wprost do tramwajów towarowych i przewiezienia ich do magazynów na mieście.

W Warszawie jeździły tramwaje towarowe, dla których były specjalne bocznice w dużych fabrykach, zlikwidowane po wojnie. Dla przeładunków łamanych (wodno kolejowych) przeznaczono nabrzeża nad basenami 1 i 3, o łącznej długości 1 885m.

Budowa portu miała postępować etapami, w miarę wzrostu istotnych potrzeb miasta i żeglugi towarowej na Wiśle. Po kilku latach budowy ukończono całkowicie basen 2 i częściowo 3, obrotnicę (większy akwen umożliwiający zmianę kierunku statku), oraz kanał wejściowy do portu, zainstalowano prowizorycznie ruchomy dźwig parowy o nośności 5 ton, zaczęto montowanie 2 tonowego dźwigu nad basenem 3.

Początkowo niewielki ruch zaczął rosnąc dopiero od 1927r., ale nawet w 1931r. gdy wzrósł 6-krotnie , działalność portu nie była opłacalna. Specjaliści zdawali sobie sprawę, że główną przyczyną tego jest nieuregulowana i nie skanalizowana Wisła, utrudniająca, a nieraz uniemożliwiająca żeglugę, np. przy niskich stanach wód. Drugą przyczyną były wysokie koszty budowy nabrzeży spowodowane bezpośrednim połączeniem z Wisłą.

Ponieważ wahania wody w Wiśle sięgają 6m, nabrzeża w porcie musiały mieć nie mniejszą wysokość. Wg wyliczeń inż. Tillingera metr bieżący nabrzeża o wysokości 6 m wynosił aż 2 600zł. Zrezygnowano również z budowy systemu kanałów łączących port Praski przez jeziorko Kamionkowskie i kanały melioracyjne z kanałem Obwodowym. Wojna przerwała dalsze prace studialne, projektowe i wykonawcze.

W okresie okupacji port Praski został częściowo zmodernizowany, Niemcy sprowadzili dźwigi, przygotowali magazyny, uzupełnili tabor i przeznaczyli do zaopatrywania w żywność ludność cywilną. Całość przeładunków towarowych była w rękach niemieckich.

Statki pasażerskie na terenie Guberni kursowały pod polskim kierownictwem, ale w związku z bliską granicą Rzeszy - w Rajszewie, tylko w górę rzeki - sandomierskie, lubelskie. Po wojnie koryto Wisły było zablokowane wrakami statków i wysadzonymi mostami. Po wydobyciu i wyremontowaniu części zatopionych jednostek, a straty w taborze wynosiły 85% stanu przedwojennego - w połowie 1945r. rozpoczyna się ruch barek i statków pasażerskich.

W 1950r. Żegluga Warszawska przejęła administrację portu handlowego od Okręgowego Zarządu Wodnego w Warszawie i zaczyna się zwiększenie obrotów w porcie - przewozami kruszywa. Do portu handlowego przeniesiono również przeładunki drobnicowe, pochodzące z przewozami statkami pasażerskimi, wykonywane jeszcze do 1953r. na nabrzeżu Gdańskim, czy Kościuszkowskim.

W 1962r. zlikwidowano bocznicę kolejowa i tramwajową, ale faktyczna likwidacja portu nastąpiła w 1980r. i od tego czasu jest tylko zimowiskiem dla jednostek pływających i zespołem magazynów, w których mieszczą się teraz dziesiątki hurtowni handlarzy z pobliskiego Jarmarku Europy (na stadionie 10 lecia).

W 1997 Gmina Centrum z firmą Elektrim S.A. powołały spółkę Trasa Świętokrzyska, mającą sfinansować budowę mostu Świętokrzyskiego, w zamian za przejęcie terenów portu Praskiego. Na tym terenie planuje się budowę centrum biurowo-usługowo-mieszkaniowego, oraz rekreacyjno-sportowego, z zachowaniem dużej ilości terenów zielonych.

Rozpisano konkurs na projekt zabudowy portu, który został natychmiast oprotestowany, prace się przeciągają. Pomimo wybudowania już mostu Świętokrzyskiego. W projekcie zabudowy uwzględniono zachowanie istniejących akwenów wodnych byłego portu, ale o stałym poziomie wody i głębokości ok. 1m, konieczne więc będzie wybudowanie wrót odcinających je od Wisły, tak jak w dawnym porcie Czerniakowskim.

Schemat generalnego projektu portu handlowego.
Linie ciągłe oznaczają budowę zrealizowaną, linie przerywane - projekty

Wyślij link mailem
Pdf
Drukuj
Powrót
Wypowiedz się
Urząd Dzielnicy Białołęka, m.st. Warszawy
03-122 Warszawa, ul.Modlińska 197
Telefon: 22 44 38 400
Stronę odwiedziło osób:
17005829
bo_logo_baner.png
ban-konsultacje.jpg
inicjatywa baner wysuwany1.jpg
ban-mapa.jpg
ban-kontakt.jpg
ban-19115.jpg
ban-bip.jpg
rodo1.png
GASTRO PNG.png
SPIERAMY PNG-1.jpg
koronawirus działania warszawy.png
ban-facebook.jpg
ban-youtube.jpg
ban-instagram.jpg