logo.png
                 
pl
pl
 
Załatw sprawę w Urzędzie
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Płudach
Edward Figauzer
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Płudach


Kościół w Płudach "na górce" położony jest w ciągu wydm piaszczystych, pośród młodych lasków, posadzonych po wojnie w ramach akcji zalesienia kraju. Wcześniej żółty piasek pokrywały rdzawe plamki odłamków pocisków pozostałe po walkach toczących się tu we wrześniu 1944 r.

Fundacja świątyni związana jest ściśle z rozwojem osiedli położonych wzdłuż linii uruchomionej ok. 1900 r. kolejki wąskotorowej Warszawa Most Jabłonna, a mianowicie: Białołęki Dworskiej, Dąbrówki Szlacheckiej, Płud, Wiśniewa, Piekiełka. Kościół parafialny w Tarchominie leżał na uboczu i był dość odległy, co sprawiło, że mieszkańcy owych osiedli podjęli rychło inicjatywę budowy własnej świątyni.

Projekt ten zbiegł się z działaniami Krzysztofa Kiersnowskiego, rejenta hipoteki warszawskiej a zarazem właściciela znacznej części gruntów tamtejszych ujętych w księdze wieczystej pod nazwą "Osada Zawada I", który postanowił utworzyć tam podwarszawskie letnisko, stanowiące konkurencję dla linii otwockiej. Wytyczono place pod jego centrum, a wśród nich także działkę pod budowę kościoła, zapisaną na rzecz parafii w Tarchominie.

Okoliczni mieszkańcy z ochotą podjęli trud budowy kościoła, a mieszkający tu budowniczy Wacław Wędrowski przygotował jego projekt. Kiedy rozpoczęto wznoszenie murów interesy Kiersnowskiego tak się pogorszyły, że sprzedał ziemię i wyjechał. Cały trud wznoszenia świątyni przejęli wtedy małżonkowie Maria i Wacław Wędrowscy. Założyli oni Komitet budowy kościoła i doprowadzili całe przedsięwzięcie do szczęśliwego końca. Finansując ponadto wzniesienie domku dla służby kościelnej.

Członkowie Komitetu zakupili potrzebne szaty liturgiczne, bieliznę kościelną, ufundowali ołtarze, obrazy, wyposażenie i w dniu 8 września 1913 r. ks. Leopold Łyszkowski dokonał poświęcenia kościoła pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Nowy kościół wybudowany został jako filialny parafii w Tarchominie, organizacja oraz zasady działania nowej placówki kościelnej leżały zatem w kompetencjach proboszczów tarchomińskich.

W połowie lat trzydziestych również sami parafianie podjęli inicjatywę budowy domu katolickiego, który miał być stałym miejscem spotkań organizacji katolickich. Komitet budowy zebrał fundusze i rozpoczęto budowę. Już jesienią 1938 r. Dom Katolicki im. ks. abpa Stanisława Galla był częściowo gotowy i zaczęto go użytkować. W sali widowiskowej ze sceną organizowane były różne imprezy, m.in. występy amatorskiego zespołu teatralnego. Prace wykończeniowe przerwała wojna.

Na początku okupacji w Tarchominie osiadł ks. Karol Zdebski, późniejszy proboszcz. Kiedy w 1944 r. Niemcy wysiedlili większość ludności pozostał on na miejscu i z narażeniem życia starał się chronić obie świątynie i ich wyposażenie przed zniszczeniem, a po zakończeniu działań wojennych z pomocą parafian przystąpił do prac remontowych.

W Płudach zasypano liczne bunkry wydrążone we wzgórzu kościelnym, położono nowy dach w miejsce zniszczonego, naprawiono fisharmonię. W Domu Katolickim wykończono mieszkanie dla księdza i organisty. Przeniesienie się ich do nowych mieszkań miało zapobiec przejęciu Domu przez państwo, ale wywołało niezadowolenie mieszkańców Tarchomina. Sytuacja ta przyspieszyła decyzję Kurii o powołaniu samodzielnej parafii w Płudach.

W ten sposób 16 września 1949 r. została erygowana w Płudach parafia pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, której proboszczem mianowano ks. Karola Zdebskiego. Granicę między parafiami w Tarchominie i Płudach stanowiła szosa modlińska.

Nastąpił teraz trudny okres dla Kościoła w Polsce, albowiem władza ludowa przystąpiła do likwidacji instytucji kościelnych, rozpoczęto zagarnianie dóbr kościelnych, pokazowe procesy działaczy katolickich, a wkrótce usunięto ze szkół religię. Nastąpiło nękanie proboszcza podwyższonymi podatkami, odmówiono mu wydania zgody na umiejscowienie sal do katechizacji w Domu Katolickim, obciążono wysokimi czynszami za mieszkanie w domu, który był przecież własnością parafii.

W 1952 r. Dom Katolicki przejęty został przez Centralny Zarząd Kin, po przeróbkach urządzono w nim kino "Ustronie" i mieszkania dla jego pracowników. Protesty ks. Zdebskiego nie dały efektu, ale ksiądz nie opuścił zajmowanego mieszkania i nie zlikwidował kancelarii parafialnej. Dzięki siostrom zakonnym zorganizowano pozaszkolne punkty katechetyczne w siedzibach ich zgromadzeń: u sióstr Rodziny Maryi w Płudach, w Domu Dziecka Sióstr Rodziny Maryi w Białołęce i u Sióstr Felicjanek w Wiśniewie.

W latach sześćdziesiątych katechizację prowadzono także w domach prywatnych. Od września 1959 r. rozpoczął pracę ks. Ryszard Rzewnicki pierwszy wikary w historii parafii. Do wydarzeń niepomyślnych należało zniszczenie przez piorun w czerwcu 1962 r. wieżyczki kościoła z krzyżem i sygnaturą. Przy naprawie okazało się, że niektóre krokwie dachu są spróchniałe i grożą zawaleniem.

Do jesieni wymieniono część krokwi, postawiono nowa wieżyczkę z krzyżem i dla pewności zainstalowano piorunochron. Przy okazji ogrodzenia terenu wokół kościoła, pod wysokim narożnikiem parkanu, wybudowano kostnicę zagłębioną w pagórek kościelny. Działania te zakwestionowały władze i skierowały sprawę do sądu, który ukarał proboszcza grzywna. Zgodę na użytkowanie kostnicy uzyskano dopiero w 1966 r.

Systematyczne starania o zwrot Domu Katolickiego odniosły skutek w styczniu 1975 r. Dokonano niezbędnych przeróbek i urządzono kaplicę mogącą zmieścić więcej wiernych niż kościół.

Podczas kolędy w 1979-1980 parafianie poinformowali ks. proboszcza, że podczas parcelacji dóbr Białołęka Dworska przez hr. Reja, wydzielona została działka pod budowę kościoła, a akt darowizny wkopany pod kapliczkę wzniesioną na owej działce. Szansa została wykorzystana i przy pomocy Warszawskiej Kurii Metropolitarnej uzyskano prawo własności terenu liczącego ok. 6300 m2.

Jednocześnie podjęto rozmowy z prof. Skibniewską, generalnym projektantem osiedla Białołęka Dworska, w celu uwzględnienia lokalizacji kościoła w planie zagospodarowania przestrzennego.

Wprowadzenie stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. zwiększyło zakres pracy parafii trzeba było bowiem otoczyć opieką duszpasterską członków Solidarności internowanych w największym w Europie kompleksie karno-śledczym w Białołęce.

Na początku zajęli się tym ks. Bronisław Dembowski, późniejszy ordynariusz włocławski i ks. Jan Sikorski obecny naczelny kapelan więziennictwa. W 1982 r. wizytę w Zakładzie Karnym w Białołęce złożył Prymas Polski J. Glemp. W 1991 r. Zakład ten podzielono na Zakład Karny (po wyroku) w którym kapelanem pozostał ks. S. Orłowski oraz na Areszt Śledczy (przed wyrokiem) z kapelanem ks. P. Wojtasem, z-cą Naczelnego Kapelana Więziennictwa.

W obydwu tych zakładach urządzono kaplice. W 1994 r. zorganizowano nawet dla skazanych autokarową pielgrzymkę do Częstochowy, a rok później do Skoczowa na Mszę św. z udziałem Papieża.

W wrześniu 1984 r. w obecności Prymasa Glempa odbyły się uroczystości związane z 30-leciem erygowania parafii i konsekracją nowych dzwonów, z których największy "Maryja" waży ok. 1000 kg, a dwa pozostałe są o połowę mniejsze.

W 1987 r. ponownie w Płudach zjawił się Prymas, tym razem konsekrując kościół po 74 latach od jego poświęcenia. W ołtarzu umieszczono relikwie świętych: Agnieszki, Konstantyna, Marcelina i Maurycego.

W latach 1987-1989 katechezę w Białołęce Dworskiej prowadził ks. Sylwester Zych, skazany na więzienie za "przynależność do organizacji poziemnej i przechowywanie broni" i zamordowany w 1989 r. w niewyjaśnionych okolicznościach przez "nieznanych sprawców".

W kościele znajdują się dwie tablice związane z działalnością okupacyjną okolicznych mieszkańców. Pierwsza z nich poświęcona jest żołnierzom VII Obwodu Armii Krajowej "Obroża", z 5 i 6 kompanii II batalionu, którzy sforsowali Wisłę i zginęli w Puszczy Kampinoskiej pod wsią Polesie Nowe. Druga upamiętnia prof. Wojciecha Zawadzkiego (1914-1976), zasłużonego polonistę oraz wychowawcę młodzieży, organizatora tajnych kompletów gimnazjalnych podczas okupacji hitlerowskiej.

Z okazji 50-lecia istnienia parafii, staraniem i pod redakcją proboszcza ks. Mirosława Bielawskiego ukazała się wyczerpująca i bogato ilustrowana monografia W drodze do jubileuszu 1949-1999 omawiająca dzieje parafii i działalność kolejnych duszpasterzy. W uroczystościach jubileuszowych brał udział Prymas Polski, biskupi diecezji warszawsko-praskiej, przełożeni zgromadzeń zakonnych posługujących w parafii, a także goście świeccy, w tym przedstawiciele władz Gminy.

Wyślij link mailem
Pdf
Drukuj
Powrót
Wypowiedz się
Urząd Dzielnicy Białołęka, m.st. Warszawy
03-122 Warszawa, ul.Modlińska 197
Telefon: 22 676 76 70
Faks: 22 676 60 90
Stronę odwiedziło osób:
8111083
logo_BP_baner_lewy.jpg
ban-konsultacje.jpg
inicjatywa baner wysuwany1.jpg
ban-mapa.jpg
ban-kontakt.jpg
ban-19115.jpg
ban-bip.jpg
ban-facebook.jpg
ban-youtube.jpg
ban-instagram.jpg